De meeste wijzerplaten worden vastgezet met schroefdraad of siliconenkit
Staande zonnewijzers worden doorgaans geleverd met een schroefdraad aan de onderzijde, waarmee de plaat op een bijpassende sokkel met tegendraad kan worden vastgedraaid. Ontbreekt die schroefdraad, of past hij niet op uw sokkel, dan is een stevige buitensiliconenkit de meest gangbare oplossing: die biedt een duurzamere montage dan de plaat los op de sokkel te laten rusten.
Voordat u vastzet: controleer de uitlijning
Zet de wijzerplaat pas definitief vast nadat u de sokkel waterpas heeft geplaatst en de noordrichting heeft gecontroleerd - zie een zonnewijzer waterpas plaatsen voor die stappen. Siliconenkit is weliswaar enigszins bij te stellen zolang hij niet is uitgehard, maar na volledige uitharding, meestal binnen een dag, is de plaat vrijwel niet meer te verdraaien zonder de verbinding te beschadigen.
Montagesets voor extra stevigheid
Voor sokkels zonder passende schroefdraad zijn losse montagesets verkrijgbaar met een metalen plaat, pen of beugel die tussen wijzerplaat en sokkel wordt geplaatst. Dit is vooral aan te raden bij hogere sokkels of bij locaties waar veel wind staat, omdat een extra mechanische verbinding de kans op loskomen bij storm verkleint ten opzichte van kit alleen.
Zware, losse exemplaren: eigen gewicht als stabilisator
Bij zware bronzen of natuurstenen zonnewijzers kan het eigen gewicht van de plaat al voldoende stabiliteit geven, vooral wanneer de onderkant goed aansluit op de vorm van de sokkel. In dat geval is vastzetten vooral bedoeld om verschuiven bij het schoonmaken of door kinderen en huisdieren te voorkomen, niet om omwaaien tegen te gaan.
Na montage: laatste controle
Controleer na het vastzetten nogmaals met een waterpas of de plaat exact horizontaal - of bij een verticaal model, exact verticaal - staat, en vergelijk de schaduw op een zonnige dag met de berekende zonnetijd via de instelhulp. Kleine afwijkingen die vóór het vastzetten onopgemerkt bleven, worden nu vaak pas zichtbaar.
Veelgemaakte fouten bij montage
De meest voorkomende misser is de plaat vastzetten vóórdat de sokkel definitief waterpas staat, waardoor een kleine scheefstand in de fundering permanent wordt overgenomen door de wijzerplaat. Een tweede valkuil is te weinig kit gebruiken bij een oneffen aansluiting tussen plaat en sokkel: een dunne, onvolledige kitrand houdt bij regen minder goed stand dan een gelijkmatige, iets dikkere laag die de hele contactvlakte afdicht. Werk bij twijfel liever met iets meer kit dan te weinig, en verwijder overtollige kit direct met een spatel voordat deze uithardt.
Sokkel en plaat van verschillend materiaal combineren
Het is heel gangbaar om een bronzen of gietijzeren wijzerplaat op een sokkel van natuursteen of beton te monteren; de materialen hoeven niet identiek te zijn. Let wel op galvanische corrosie bij direct metaal-op-metaal contact tussen verschillende metalen, bijvoorbeeld een bronzen plaat op een stalen montagebeugel: een tussenlaag van kunststof of een neutrale kitverbinding voorkomt dat dit contact op termijn corrosie versnelt.
Gereedschap dat u voor de montage nodig heeft
- Een waterpas van minstens dertig centimeter, voor de controle in twee richtingen.
- Een kitpistool en buitensiliconenkit, indien u niet met schroefdraad monteert.
- Een steeksleutel of inbussleutel passend bij de schroefdraadmaat van de plaat, meestal M8 of M10.
- Een spatel of oude plamuurmes om overtollige kit direct glad te strijken.
- Ontvetter of terpentine om het contactvlak vooraf vet- en stofvrij te maken, zodat de kit beter hecht.
Werktemperatuur en droogtijd van siliconenkit
Breng buitensiliconenkit bij voorkeur aan boven de 5 graden Celsius en op een droog oppervlak; bij vorst of regen hecht de kit slecht en blijft hij broos. De meeste buitenkitten zijn na ongeveer 24 uur oppervlakkig droog en na 48 tot 72 uur volledig uitgehard, afhankelijk van de laagdikte en de luchtvochtigheid. Raak of belast de verbinding in die periode niet, en stel het waterpas zetten en de noordrichting-controle dus vóór het aanbrengen van de kit vast, niet erna.
Wat te doen bij een sokkel zonder passende schroefdraad of boring
Ontbreekt zowel schroefdraad als een geboord gat in de sokkel, dan is een volledig vlakke onderzijde van de wijzerplaat in combinatie met kit meestal de eenvoudigste oplossing, mits het contactvlak van de sokkel voldoende groot en vlak is. Bij een sterk gewelfde of ruwe natuurstenen bovenkant kan een dunne, vormvaste onderplaat van kunststof of lood tussen sokkel en wijzerplaat worden gelegd om oneffenheden op te vangen en het contactoppervlak te vergroten. Boor bij twijfel liever zelf een verzonken gat met een steenboor voor een pen- of boutverbinding dan uitsluitend op kit te vertrouwen bij een winderige locatie.
