In 2026 geldt de zomertijd van 29 maart tot 25 oktober
In de nacht van zaterdag 28 op zondag 29 maart 2026 gaat de klok om 02.00 uur een uur vooruit naar 03.00 uur, en in de nacht van zaterdag 24 op zondag 25 oktober 2026 gaat hij weer terug van 03.00 naar 02.00 uur. Gedurende die periode, ruim zeven maanden per jaar, loopt uw horloge dus een volledig uur voor op de klok die u zonder zomertijd zou hebben, en daarmee ook een uur voor op wat de zonnewijzer laat zien.
Waarom de zonnewijzer zelf niet verandert
De schaduw van de gnomon volgt uitsluitend de werkelijke stand van de zon en heeft geen weet van een wettelijke afspraak over klokverzetting. Terwijl heel Nederland in maart de klok een uur vooruitzet, blijft de zon op exact hetzelfde moment op exact dezelfde plek aan de hemel staan als de dag ervoor. Het is dus niet de zonnewijzer die "achterloopt" in de zomer, het is de klok die tijdelijk is opgeschoven ten opzichte van de zon.
Stel, uw correct ingestelde zonnewijzer in het midden van het land geeft op een junidag 12.00 uur aan als ware zonnetijd. Reken dan eerst de lengtegraadcorrectie mee (doorgaans 30 tot 45 minuten, afhankelijk van uw exacte lengtegraad), verreken de tijdsvereffening van die datum, die in juni meestal klein is, en tel er ten slotte een vol uur bij op voor de zomertijd. Het resultaat is dat de klok op dat moment ruim een uur en een kwartier verder staat dan de 12.00 uur die de zonnewijzer toont. Voor de exacte waarde op uw eigen locatie en datum gebruikt u de instelhulp.
Rond de omschakeldata zelf, eind maart en eind oktober, is het gemakkelijk om de verkeerde correctie toe te passen, simpelweg omdat u aan de nieuwe stand van de klok moet wennen. Een zonnewijzer die u op 28 maart nog met de wintertijdcorrectie afleest, moet vanaf 29 maart met een vol uur extra worden omgerekend, en omgekeerd vanaf 25 oktober weer niet meer. Wie de zonnewijzer regelmatig gebruikt, merkt dit vanzelf op doordat de uitkomst opeens een uur lijkt te "springen"; dat is dan geen fout aan de zonnewijzer, maar het moment waarop u zelf van correctie moet wisselen.
Praktisch: hoe u het bijhoudt zonder elke keer te hoeven rekenen
De eenvoudigste aanpak is een klein, vast geheugensteuntje: reken de vaste lengtegraadcorrectie en een gemiddelde tijdsvereffening voor het seizoen één keer uit, en onthoud alleen dat u daar in de zomerhelft van het jaar nog een uur bovenop moet tellen. Sommige tuinbezitters plaatsen een klein bordje bij de zonnewijzer met de twee seizoenswaarden, één voor zomertijd en één voor wintertijd, zodat bezoekers de aflezing direct kunnen omrekenen. Meer over de andere twee correcties leest u in zonnewijzertijd versus kloktijd en waarom loopt mijn zonnewijzer niet gelijk.
Staat de zomertijd op de tocht?
Binnen de Europese Unie wordt al langer gesproken over het afschaffen van het tweemaal per jaar verzetten van de klok, en het Europees Parlement heeft zich daar in het verleden meermaals voor uitgesproken. Een bindend besluit is er echter nog steeds niet: de lidstaten zijn het onderling oneens over welke tijd dan permanent zou moeten gelden, en de Europese Commissie laat een onderzoek naar de gevolgen van verschillende scenario's uitvoeren dat naar verwachting eind 2026 wordt afgerond. Nederland heeft zelf een voorkeur voor permanente zomertijd uitgesproken, maar dat is geen vastgesteld beleid. Voor 2026 verandert er dus niets: de klok gaat gewoon op 29 maart een uur vooruit en op 25 oktober weer een uur terug, en de manier waarop u de zonnewijzer daarvoor corrigeert blijft ongewijzigd.
Wat een eventuele afschaffing voor uw zonnewijzer zou betekenen
Mocht de EU op termijn toch besluiten te stoppen met het halfjaarlijks verzetten van de klok, dan verandert er voor de zonnewijzer zelf niets: die blijft gewoon de ware zonnetijd tonen. Wat wel verandert, is de vaste correctie die u erbij optelt. Bij een permanente wintertijd (de huidige standaardtijd) zou u het hele jaar door dezelfde, kleinere correctie gebruiken als nu in de winterhelft; bij een permanente zomertijd geldt juist het hele jaar door de correctie die nu alleen tussen eind maart en eind oktober van toepassing is. Zolang er geen definitief besluit is genomen, blijft u het beste de actuele situatie aanhouden zoals hierboven beschreven.
